Eten....meer eten.....verslaving?

  • In de eerste plaats is eten nodig om te overleven, zonder eten ga je dood. (Overigens zijn lucht en water nog belangrijker om in leven te blijven)
  • Eten bevat allerlei voedingsstoffen die helpen bij de opbouw en herstel van bijvoorbeeld spieren, huid, haar en je botten.
  • Eten maken is een bezigheid, je kunt er veel tijd in steken, je kunt er je hobby of beroep van maken.
  • Eten is gezellig, het is vaak een sociaal gebeuren
  • Echt iedereen is elke dag met eten bezig, het is dus normaal om te eten
  • Als je slank bent vindt niemand het een probleem als je erg veel eet en zal niemand aan een eetverslaving denken, pas als je al dik bent en veel eet zien anderen het als probleemgedrag.

Wanneer wordt eten een verslaving?

  • Als je dwangmatig veel eet en/of de hele dag door eet en niet kunt stoppen met dat gedrag, dan heb je eigenlijk een eetverslaving.
  • Een eetverslaving kan zich op verschillende soorten eten richten, maar het grootste probleem zit vaak vooral in het tussendoor eten van snoep, chocola, chips en snacks. Dus vooral zoete, zoute en vette tussendoortjes.
  • Als je niet eet om gewoon gezond te blijven, maar gewoon eet om te eten.
  • Je stopt dingen in je mond omdat je het lekker vindt. Je hebt behoefte aan een lekker gevoel…en wil steeds meer en meer...

Eetverslaving:

Je eet alleen maar om een lekker gevoel te krijgen of juist om bepaalde vervelende gevoelens weg te drukken. Het is dwangmatig geworden: het enige wat helpt is eten, je moet eten!

Misschien herken je wel iets in onderstaande situaties.

  • Stress en emotie roepen vaak onrust op en door toe te geven aan eten verdwijnt die onrust naar de achtergrond, je bedekt het met eten wat helaas maar tijdelijk een prettig gevoel geeft. Hoe makkelijk is het dan om gewoon nog wat in je mond te stoppen. Het gaat bijna ongemerkt, zeker als je chips of snoep of andere kleine hapjes voor je hebt staan.
  • Het vervelende is dat je later waarschijnlijk spijt hebt en een schuldgevoel overhoudt aan dat gesnaai. Dat schuldgevoel roept weer stress en emotie op en een handjevol chips zit zo weer in je mond. Dan voel je je in ieder geval weer even lekkerder.
  • Verveling is ook een reden om je met eten bezig te houden, eten maken en eten opeten kost tijd; het houdt je bezig en het resultaat is genieten.
  • Mensen die zich zelf een binnenvetter noemen, hebben ook vaak de neiging eten te gebruiken om emoties en gevoelens te onderdrukken en te bedekken. Als je eet voel je de emoties minder; hou je dit lang vol dan krijg je een dikke laag vet, waarmee je jezelf afschermt van de boze buitenwereld.
  • Een andere reden kan zijn dat je te maken hebt met verlies en rouw. Het gemis heb je niet goed kunnen verwerken; dat kan een gevoel van leegte geven wat opgevuld moet worden.
  • Als in jouw familie in het verleden veel honger en armoe is geleden door bijvoorbeeld oorlog is er veel aandacht voor het verkrijgen van eten en is de behoefte groot om zoveel mogelijk te eten zolang het er nog is. Dit gedrag neem je onbewust mee, het hoort bij je familie.
  • En het kan zelfs zijn dat je, als er genoeg eten voor handen is, gewaardeerd wordt voor het feit dat je zo lekker kunt eten. Zo ontstaan in sommige gezinnen/culturen zelfs wedstrijdjes wie het meeste gegeten heeft en kun je je voorstellen dat dat een oorzaak kan zijn voor het ontstaan van het fenomeen eetwedstrijden.

Een ander fenomeen is het veel te dik worden  - van vooral vrouwen - door feeders. Dit zijn mannen die het enorm aantrekkelijk vinden dat hun vrouw dik is en ze kicken echt op vetrollen.  Voor jonge vrouwen is het extra vervelend om overmatig gewicht te hebben en vaak voelen zij zich daardoor onzeker. Dan is het voor hen een verademing om een man tegen te komen die hun vetrollen juist aantrekkelijk vindt. Deze mannen voeren hun vrouw letterlijk vet en blijven hen elke dag meer eten geven en vinden hun vrouw nog liever als ze nog meer eet. Deze mannen kicken niet alleen op vetrollen, maar ook op de macht die ze over hun vrouw hebben. Naarmate de vrouw dikker wordt, wordt ze ook nog afhankelijker van haar man. Stoppen is dan bijna onmogelijk. Er zijn mannen die hun vrouw daarmee letterlijk doodvoeren.

In alle voorbeelden hierboven werkt eten dus wel om een prettiger gevoel te krijgen, minder last te hebben van stress en emotie, het zorgt voor gezelligheid, het vult leegte op en je kweekt een beschermlaag en in sommige gevallen wordt je extreem gewaardeerd om je enorme eetlust en enorme omvang.

Helaas zijn deze voordelen van eten maar van korte duur. Het ervaren van een lekker en prettig gevoel door eten is tijdelijk. Als je een reep chocola op hebt is de ervaring van de lekkere smaak al voorbij. En al die momenten van je niet prettig vinden vragen weer om meer snoepen , snaaien en eten. En het grote nadeel is dat je in gewicht toe neemt en het risico loopt op ernstig overgewicht en de daarbij horende gezondheidsrisico’s.

Als je weet dat het niet goed voor je is: waarom is het dan toch zo moeilijk om te stoppen met dwangmatig eetgedrag en in het vervolg alleen nog te eten als het nodig is?

Het plannen van een stoppoging geeft soms juist extra aanleiding om te snoepen en snaaien, want het kan nu nog. Tegen de tijd dat je wilde gaan stoppen heb je het gevoel dat het toch niet gaat lukken en begin je al niet meer aan een stoppoging.

En wat gebeurt er als je stopt: dan komen misschien die vervelende gevoelens en emoties boven. Wat moet je daar dan mee? Hoe ga je daar dan mee om? Het idee dat je moet stoppen geeft al zoveel stress dat je automatisch weer vervalt in je stressontwijkende gedrag: eten.

Door het vele eten in stand te houden, maskeer je het probleem waardoor je zo veel bent gaan eten en hoef je er niet aan te werken. Je hoeft niet te voelen en ervaren wat de onderliggende reden van jouw vervelende gevoel is. Je hoeft zelfs niet eens te erkennen dat er een andere reden voor het vele eten is dan het alleen maar erg lekker vinden.

Het is bekend dat het veranderen van een gewoonte – en zeker als de gewoonte een irritante gewoonte of een verslaving is geworden – heel moeilijk is. Dat heeft te maken met je hersenen. Je brein wil het liefst zo efficiënt mogelijk werken en zo min mogelijk energie gebruiken. Het brein is dus gewend dat bepaalde gevoelens op een snelle manier onderdrukt kunnen worden door het eten van snoep, chips e.d. Als je hier blijvend op een andere manier mee om wilt gaan moet het brein nieuwe routes leren gebruiken en dat kost tijd. Er wordt wel gezegd dat je nieuw gedrag minstens 30-60 dagen moet volhouden voordat het definitief veranderd is. Maar 90 dagen is nog beter.

Vergelijk het maar eens met een paadje door het bos. Daar waar veel gelopen wordt is het pad veel duidelijker en makkelijker te vinden. In je brein werkt het eigenlijk net zo. Daar wordt ook de makkelijkste en breedste weg gekozen.

Het kost dus tijd om het nieuwe, nog smalle en misschien nog moeilijke pad te vinden; en het nieuwe pad als beter, makkelijker, prettiger en lichter te ervaren.

Het is dus helemaal niet zo gek als je dat moeilijk vindt en je daarbij hulp nodig hebt.